आचार्य बाळशास्त्री जांभेकर कोकण विद्यापीठ व्हावे ! बॉम्बे चे मुंबई, औरंगाबाद चे संभाजीनगर आणि उस्मानाबाद चे धाराशिव !!
आठवड्याच्या लेखाचं टंकलेखन करायला बसलो आणि माझा भ्रमणध्वनी खणखणला. मी त्याचा सुहास्य वदनाने स्वीकार केला. समोरची व्यक्ती बुजुर्ग असल्याचे जाणवले. ते बोलत होते, "आपण योगेश वसंत त्रिवेदी कां ?" मी म्हटलं , " होय, आपण ?" "मी मनोहर जांभेकर, आचार्य बाळशास्त्री जांभेकर यांचा वंशज. मी आपला लेख वाचला, आपले अभिनंदन. आपण एल्फिन्स्टन महाविद्यालयाला आचार्य बाळशास्त्री जांभेकर याचे नांव देण्याची सूचना केली आहे. सूचना चांगली आहे. पण आपण बाळशास्त्री जांभेकर यांना लहान करताय. कारण, आचार्य बाळशास्त्री जांभेकर यांचे अल्पकालीन आयुष्यात फार मोठे कार्य आहे. त्यामुळे सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी, रायगड, पालघर पर्यंतच्या कोकण पट्ट्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने एक स्वतंत्र विद्यापीठ 'आचार्य बाळशास्त्री जांभेकर कोकण विद्यापीठ' या नांवाने स्थापन करावे. नाहीतरी मुंबई विद्यापीठाचे विभाजन करुन कोकणासाठी स्वतंत्र विद्यापीठ बनवावे, अशी तयारी रत्नागिरी चे पालकमंत्री नामदार उदय सामंत यांनी चालवली आहे. मग हेच कोकण विद्यापीठ हे 'आचार्य बाळशास्त्री जांभेकर कोकण विद्यापीठ' या नांवाने सुरु करावे". मी स्वतःला अतीशय भाग्यवान समजतो. साक्षात आचार्य बाळशास्त्री जांभेकर यांच्या वंशजाने माझ्या लेखाची दखल घेतली. खरोखरच माझी पत्रकारिता सार्थकी लागली आणि मला आणखी दुप्पट उत्साहाने लिखाण करण्यासाठी प्रेरणा मिळाली. मनोहरराव जांभेकर यांची सूचना खरोखरीच अतीशय सर्वोत्तम अशीच असून राज्याचे उच्च व तंत्रशिक्षण मंत्री उदय सामंत यांनी ही सूचना अंमलात आणली तर समस्त कोकणवासीयांना तसेच तमाम मराठी वृत्तपत्रस्रुष्टीला निश्चितच अभिमान वाटेल. राज्याचे मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे, माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, शरद पवार, अशोक चव्हाण आदी मान्यवर नेतेमंडळी सुद्धा या सूचनेला समर्थन देतील अशी खात्री आहे. मनोहरराव जांभेकर यांचे पिताश्री हे पोंभूर्ले येथून चिपळूण येथे कामाच्या निमित्ताने आले. मनोहरराव हे आता चिपळूण येथे स्थायिक असून शैक्षणिक क्षेत्रात त्यांचे फार मोठे कार्य आहे. अनेक महाविद्यालये त्यांनी सुरु केली असून वयाच्या नव्वदाव्या वर्षीही त्यांचा उत्साह तरुणांना लाजविणारा आहे. आचार्य बाळशास्त्री जांभेकर यांचा वारसा ते खऱ्याअर्थाने चालवीत आहेत. महाराष्ट्र पत्रकार कल्याण निधीचे अध्यक्ष रवींद्र बेडकीहाळ यांनी पोंभूर्ले येथील आचार्य बाळशास्त्री जांभेकर यांच्या स्मारकासाठी जे परीश्रम घेतले किंबहुना घेत आहेत, त्याबद्दल सुद्धा मनोहरराव जांभेकर हे त्यांची वाखाणणी करतांनाच त्यांच्या कार्याची दखल महाराष्ट्र शासनाने घ्यावी, अशी मनीषा बोलून दाखविली. शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी शरद पवार आणि सोनिया गांधी यांच्या समवेत महाविकास आघाडी बनवून मुख्यमंत्री पद पटकावले त्यामुळे 2019 च्या लोकसभा निवडणुकीच्या काळात नरेंद्र मोदी आणि अमित शाह यांना राजकारणातून हद्दपार करण्यासाठी कंबर कसून कामाला लागलेले महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष स्वरराज श्रीकांत उर्फ राज ठाकरे यांनी आपल्या पक्षाच्या स्थापनेच्या तेरा वर्षानंतर गोरेगाव येथील एन एस ई संकुलात पहिल्यांदा महाअधिवेशन भरविले. या महाअधिवेशनात हिंदुत्वाचा हुंकार दिला आणि 'प्रतिपच्चंद्रलेखेव वर्धिष्णुर्विश्ववंदिताशाहसूनोःशिवस्यैषा मुद्रा भद्राय राजते' या छत्रपती शिवाजी महाराज यांची राजमुद्रा अंकित असलेला भगवा ध्वज महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना घेत असल्याचे सांगितले. इतकेच नव्हे तर मी हा ध्वज आधीपासूनच घेणार होतो पण आज त्याचे जाहीर अनावरण करीत असल्याचे स्पष्ट केले. अर्थात हा शिवरायांच्या राजमुद्रेचा ध्वज निवडणुकीत वापरणार नाही, हेही राज ठाकरे यांनी स्पष्ट केले. राज ठाकरे यांच्या या ध्वजाला संभाजी ब्रिगेड ने निवडणूक आयोगाकडे आक्षेप घेतला असून तो वापरण्यावर बंदी घालण्याची मागणी केली आहे. जे व्हायचे ते होईल. संबंधित यंत्रणा जो काही निर्णय घ्यायचा तो घेतील. महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी आपण मराठी ही आपली भूमिका सोडलेली नाही पण हिंदुत्ववादी भूमिका सुद्धा आपलीच आहे, असे सांगतांनाच मराठी ला कुणी नख लावण्याचा प्रयत्न केला तर मी मराठी म्हणून आणि हिंदुंना कुणी वाकड्या नजरेने पाहिल तर हिंदु म्हणून तसेच दगडाला दगडाने आणि तलवारीला तलवारीनेच उत्तर देईन, असे ठणकावून सांगितले. दोन दिवसांच्या औरंगाबाद दौऱ्यावर गेलेल्या राज ठाकरे यांनी औरंगाबाद चे संभाजीनगर करण्यात हरकत काय ? असा सवाल केला. महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे एकमेव आमदार राजू पाटील यांनी औरंगाबाद चे संभाजीनगर करण्यासाठी विधानसभा अधिवेशनात ठराव आणण्याची गर्जना केली. १९९५ ते १९९९ या काळात शिवसेना आणि भारतीय जनता पक्षाच्या युतीचे शिवशाही सरकार होते आणि डॉ. मनोहर गजानन जोशी हे मुख्यमंत्री तर गोपीनाथराव पांडुरंग मुंडे हे उपमुख्यमंत्री होते. या शिवशाही सरकारने सर्वात पहिला निर्णय घेतला आणि केंद्र सरकारने हा निर्णय घ्यावा, अशी शिफारस केली. हा निर्णय होता 'बॉम्बे' चे 'मुंबई' करण्याचा. ही शिफारस पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या सरकारने मान्य केली आणि केंद्र सरकारने सुद्धा 'बॉम्बे' चे 'मुंबई' असे शिक्कामोर्तब केले. काही किरकोळ ठिकाणी वगळता आज सर्वत्र बॉम्बे चे मुंबई करण्यात आले आहे. मुंबई उच्च न्यायालयाचे नांव बॉम्बे हायकोर्ट असे असून तेही लवकरच अंमलात येईल, अशी खात्री आहे. शिवशाही सरकारने औरंगाबाद चे संभाजीनगर आणि उस्मानाबाद चे धाराशिव करण्याचाही निर्णय घेतला होता पण न्यायालयाने तो मान्य केला नाही, असे समजते. विशेष म्हणजे श्रीमान राज ठाकरे हे त्यावेळच्या सरकारच्या अनेक नियंत्रकांपैकी एक नियंत्रक (रिमोट कंट्रोल) होते आणि त्यांना या संपूर्ण बाबींची कल्पना/माहिती आहे. त्यामुळे त्यांनी यासंदर्भात आपल्या अनुयायांचे अज्ञान दूर करायला काय हरकत आहे ? दुसरे म्हणजे शिवसेना नेते आणि माजी मंत्री चंद्रकांत खैरे यांनी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे हे कोणत्याही क्षणी औरंगाबाद चे संभाजीनगर जाहीर करण्याची शक्यता आहे असे नमूद केले आहे. सन्माननीय खैरे हेही डॉ. मनोहर जोशी यांच्या सरकारमध्ये मंत्री होते आणि त्यांचा समावेश असलेल्या मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत जर औरंगाबाद चे संभाजीनगर आणि उस्मानाबाद चे धाराशिव अशा नामांतराचा निर्णय घेण्यात आला असेल तर त्याची माहिती/कल्पना माजी मंत्री चंद्रकांत खैरे यांना निश्चितच असेल. त्यामुळे लोकांना अनेक गोष्टी विस्मृतीत जातात असे जर नेतेमंडळी यांना वाटत असेल तर ते दुर्दैवी म्हणावे लागेल. मुळात महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री उद्धव बाळासाहेब ठाकरे हे थोर समाजसुधारक प्रबोधनकार केशव सीताराम ठाकरे यांचे नातू तसेच आंतरराष्ट्रीय कीर्तीचे व्यंगचित्रकार, विश्वातील पहिले मराठी व्यंगचित्र साप्ताहिक 'मार्मिक', ज्वलंत हिंदुत्वाचा पुरस्कार करणारे एकमेव दैनिक'सामना' आणि 'दोपहर का सामना' चे संस्थापक संपादक हिंदुहृदयसम्राट शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांचे सुपूत्र या नात्याने. वैभवशाली पत्रकारितेची परंपरा लाभली आहे. त्यांनी आचार्य बाळशास्त्री जांभेकर यांचे नव्वद वर्षीय वंशज चिपळूण निवासी पोंभूर्ले कर अशा मनोहरराव जांभेकर यांनी केलेली बहुमोल अशी 'आचार्य बाळशास्त्री जांभेकर कोकण विद्यापीठ' ही सूचना मान्य करावी आणि ती मार्गी लावावी, तसेच बॉम्बे हायकोर्ट चे मुंबई हायकोर्ट, औरंगाबाद चे संभाजीनगर, उस्मानाबाद चे धाराशिव हे आणि अन्य रे रोड, सँडहर्स्ट रोड अशी नामांतराची प्रकरणे संसदीय समितीचे अध्यक्ष अरविंद सावंत यांना सोबत घेऊन पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या कडून मंजूर करवून घ्यावीत. मुख्यमंत्री कार्यालयाचे नवे आपले विश्वासू समन्वयक रवींद्र वायकर यांचेही या कामी सहकार्य लाभू शकते. एकूणच नामांतराचे हे प्रश्न आपण मार्गी लावाल अशी खात्री बाळगतो. काही वर्षापूर्वी ज्येष्ठ पत्रकार सुधीर जोगळेकर यांनी कोकणासाठी स्वतंत्र विद्यापीठाचे सूतोवाच केले होते. आता 'हीच वेळ आहे' आचार्य बाळशास्त्री जांभेकर कोकण विद्यापीठ स्थापन करुन तमाम पत्रकारांना तसेच कोंकणवासियांना दिलासा द्यावा ! यासाठी आमच्या मनःपूर्वक शुभेच्छा !! -योगेश वसंत त्रिवेदी, 9892935321.*
![]() |